رنگ روغن، و نقش آن در رنگ آمیزی ساختمان

رنگ روغنی مورد استفاده در نقاشی ساختمان عبارت است از یک سری ذرات و رنگ دانه های (پیگمنت) معلق در یک روغن قابل خشک شدن. به طور مشترک این روغن "روغن بزرگ " نامیده می باشد. غلظت رنگ روغنی با استفاده از حلال هایی مانند تربانتین یا نفت سفید تنظیم و کنترل می شود.

تا اینجای کار، این ترکیب وقتی روی سطوح اعمال شود ممکن است از نظر براقیت فیلم خشک شده، تامین کننده خواسته مصرف کننده ها نباشد و لازم باشد که براقیت آنرا بالا ببریم. برای بالا بردن براقیت در رنگ روغنی وارنیش به آن اضافه می گردد. 

انواع رنگ روغن

رنگ های روغنی از لحاظ براقیت، به مات، نیمه مات، نیمه براق و براق تقسیم می شوند.

در رنگ ها عبارتی هست به نام شین. شیین درجه براقیت لایه خشک رنگ روی سطح را نشان می دهد. نقطه مقابل رنگ تمام براق،  رنگ مات می باشد.

رنگ های روغنی براق اعمال شده بر روی سطوح، پس از خشک شدن لایه رنگ، به حالت آینه ای عمل می کنند. در مقابل، رفتار لایه خشک رنگ روغنی مات روی سطوح در برابر تابش نور، عبارت است از تفرق نسبتا کامل نور. این یعنی نور در بازتابش جهات مختلفی داشته و در نتیجه حالت آینه ای از بین می رود.

بازتاب نور

نقاشان ساختمان از این خاصیت برای عیب پوشی در نقاشی ساختمان استفاده می کنند و هر جایی که سطح زیر کار اوضاع خوبی از نظر صافی و سلامت نداشته باشد و بتونه کاری سطوح نتواند تراز و یکنواختی لازم را حاصل کند و بنا باشد که از رنگ روغنی استفاده شود، سطوح مورد نظر را با رنگ روغنی مات رنگ آمیزی می کنند.

 

 رنگ های روغنی هم مانند سایر رنگ های پلاستیک، آکریلیک، مولتی کالر، بلکا و صدفی که در نقاشی ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند، دارای کاتالوگ رنگ هستند که اگر فقط شامل فام رنگ ها به همراه کد باشد به آن رال رنگ هم گفته می شود. در اینجا عنوان کاتالوگ را معادل  کالیته رنگ ( کالر کد ) می گیریم که در آن هر تولید کننده ای، فام های گوناگونی از رنگ را یا بر طبق شماره ها یا کد های استاندارد بین المللی، یا بر اساس شماره اختصاصی خود نام گذاری و یا شماره گذاری می کند.

رال رنگ

همراه داشتن کاتالوگ رنگ برای نقاشان ساختمان، طراحان دکوراسیون داخلی و نمای ساختمان همیشه توصیه می شود. دیدن نمونه های اجرا شده مورد نظر، قبل از اینکه رنگ روی دیوار،سقف یا هر سطحی اجرا شود تا حدود زیادی خواسته مشتری ها را مشخص می نماید و در صورتیکه تاکید زیادی بر روی فام های رنگ درخواستی از طرف کارفرمایان باشد در هنگام عقد قرارداد نقاشی ساختمان به عنوان یکی از آیتم ها و موارد مرقون شده در متن قرارداد آورده می شود که این امر از بروز برخی اختلاف ها بین نقاش و کارفرما که گاها پس از اتمام کار یا در طول کار بوجود می آید جلو گیری می کند.

 

رنگ های روغنی نسبت به همه رنگ های کنونی از قدمت بیشتری برخوردار هستند بنابراین طبیعی به نظر می رسد که درنقاشی ساختمان برای رنگ آمیزی روی گچ و سیمان و چوب و فلزات و یا خودرو و ماشین، جزو اولین پیشنهاد ها یا اولین انتخاب ها چه از سوی کارفرمایان، مشاوران، طراحان و چه از سوی نقاشان ساختمان باشد.

لازم به ذکر است که رنگ روغنی خودرو و ماشین، از نظر رزین و افزودنی های مورد استفاده برای ساخت رنگ، با رنگ روغنی ساختمانی متفاوت است و همچنین، اگر چه رنگ روغنی معمول  را روی چوب استفاده می کنند ولیکن ساختار رنگ چوب هم به گونه ای است که بر اساس خواص فیزیکی چوب فرموله و ساخته می شود وخیلی مناسب سطوح چوبی نیستند.

 به طور کلی یکی از رموز موفقیت و ماندگاری رنگ در نقاشی و رنگ آمیزی، انتخاب صحیح نوع رنگ است.

قیمت رنگ روغنی ساختمانی

قیمت رنگ روغنی ساختمانی از قیمت رنگ پلاستیک ساختمانی بالاتر است. در مقایسه با انواع رنگ آکریلیک ساختمانی، قیمت رنگ روغنی مقداری پایین تر یا مقداری بالاتر است. تفاوت قیمت رنگ روغنی و رنگ آکریلیک در نوع مات و براق بودن و نیز در آکریلیک داخل ساختمان یا آکریلیک نمای ساختمان بودن آنهاست.

رنگ روغنی در بسته بندی های کوارت یا گالنی بیشتر به چشم می خورد.این رنگ ها در داخل بسته بندی ها دارای غلظت بالایی هستند و اصولا با این غلظت قابل مصرف نیستند.

کوارت کمی از کیلوگرم کمتر است و هر چهار کوارت  یک گالن را تشکیل می دهد.


برای نقاشی ساختمان بر پایه رنگ روغنی بر حسب اینکه سطح مورد نظر چه باشد (گچ و سیمان و..)، هر نوع سطحی که باشد، آماده سازی سطح باید صورت پذیرد. روش های آماده سازی سطوح در بخش "نقاشی ساختمان" به طور مشروح مورد بررسی قرا گرفته است ولی روش بتونه کاری در نقاشی با رنگ روغنی را به طور مختصر در اینجا ذکر می کنیم:


بتونه کاری در نقاشی با رنگ روغنی

برای گرفتن ناصافی های به جا مانده روی دیوارها و یا پر کردن ناهمواری‌های سطوح مختلف به بتونه نیاز داریم.

بتونه مورد استفاده بهتر است با جنس و فام رنگی که قرار است روی سطح اعمال شود همخوانی داشته باشد بنابراین وقتی بنا باشد با رنگ روغنی سطوح را نقاشی و رنگ آمیزی نماییم از بتونه روغنی که با استفاده از رنگ روغنی و ترجیحا همرنگ ساخته شده استفاده کنید. 

بتونه روغنی به شکل آماده مصرف در بازار وجود ندارد و در صورت نیاز باید خودتان آنرا بسازید. برای ساخت بتونه روغنی از رنگ روغنی براق استفاده می‌کنند. سعی کنید بتونه را به اندازه مصرف آماده کرده و از ساختن بتونه در حجم زیاد بپرهیزید؛ چون اگر سفت شود دیگر به کار نخواهد آمد.


ساخت بتونه روغنی 

رنگ روغنی براق را در ظرفی ریخته و به تدریج پودر بتونه یا همان مل را به آن اضافه نمایید و کاملا هم بزنید. می توانید نایلونی روی سطح صافی پهن کرده و مراحال ساخت بتونه را روی آن ادامه دهید. برای بالا بردن میزان چسبندگی بتونه کمی آب اضافه میکنند که سمباده خوری بعدی را نیز آسان کند. اگر میزان روانی و حرکت بتونه کم بود، کمی روغن بتونه یا روغن الیف به آن اضافه کنید. اگر احساس کردید بتونه خیلی سفت شده، کمی تینر به آن اضافه نمایید تا از حالت سفتی در بیاید.

بتونه کاری

برای اجرا و اعمال بتونه روی سطوح از کاردک و لیسه به عنوان ابزار استفاده می شود. کاردک برای برداشتن بتونه و لیسه برای خواباندن بتونه روی سطح است. هر چه پهنای لیسه بیشتر باشد فشار بازوی بیشتری لازم دارد ولی در این حالت نتیجه کار روی سطوح گسترده بسیار عالی تر از کار با لیسه کوچکتر می باشد.

قبل از بتونه کاری روی دیوار، اگر در سطح دیوارها آثار ترک خوردگی دیده می شود با استفاده از یک شی نوک تیز ترک ها را بازتر نمایید تا به حالت حرف وی انگلیسی (V) دربیاید. این کار باعث می‌شود سطح درگیری بتونه بالا رفته و از ترک خوردگی مجدد جلوگیری شود. اگر ترک ها به گونه ای است که احساس می کنید عمیق تر کردن آنها کافی نیست، از توری‌های مش که از الیاف فایبرگلس یا نظایر آنها هستند، و یا نوار تییپ(Tape) که بین نقاش‌ها به نوار تییپ کناف مشهورند کمک بگیرید. بدین ترتیب که اطراف ترک‌ها را به عرض چند سانتی متر مقداری کم عمیق نموده و یک بار بتونه بکشید و سپس، زمانی که بتونه هنوز خشک نشده توری مش را روی آن چسبانده و دوباره بتونه بکشید و پس از خشک شدن کامل سمباده کاری کنید.   


سمباده کاری بتونه

پس از اصلاح همه عیوب به روش بتونه کاری، و بعد از خشک شدن بتونه‌ها، نوبت به سمباده کاری می‌رسد. سمباده کاری سطوح بتونه شده باعث یکدستی و یکنواختی خیلی خوبی روی سطح می شود. سابقا نقاش‌های حرفه‌ای ساختمان پس از بتونه کاری (روغنی) برای سمباده کاری از نفت و سمباده استفاده می کردند. این روش در ساختمان منسوخ شده، چون باتوجه به زحمت زیاد این کار و اجرت و دستمزدهای کنونی، صرفه اقتصادی ندارد. با اینجال در نقاشی بدنه خودرو از همین روش سمباده و نفت یا آب استفاده می شود.

سمباده ها دارای شماره بندی هستند. هر چه عدد شماره سمباده ها کوچک و به سمت یک باشد سمباده، خشن تر و زبرتر، و هر چه عدد شماره سمباده ها بزرگتر شود سمباده ای نرم تر خواهیم داشت. البته در نظر داشته باشید که سمباده ها بسیار طیف گسترده و وسیعی دارند و برای هر رشته شغل و حرفه معمولا سمباده مربوط به همان رشته باید مورد استفاده قرار گیرد.

در نقاشی ساختمان هم همین طور بایستی از سمباده فلز و دیوار که بیشتر به رنگ قرمز اند وکاغذی یا پارچه ای استفده شود.

سمباده های شماره 80، 100، 120 و 180 بیشترین کاربرد را در نقاشی ساختمان دارند

کاغذ سمباده

آماده سازی رنگ روغنی

آماده سازی یک رنگ روغنی برای استفاده بر روی دیوار یا سطوح دیگر، یعنی شل کردن رنگ یا رساندن غلظت رنگ به اندازه قابل قبولی که بتوان به راحتی بر روی سطوح مورد نظر اعمال نمود. برای رقیق سازی و تنظیم غلظت رنگ به حد دلخواه و مناسب از تینرهای آماده موجود در بازار که به تینر روغنی مشهورند می توان استفاده کرد. البته نفت سفید و یا بنزین نیز، در مواردی که بعدا توضیح داده خواهد شد می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

  • برای آماده سازی رنگ‌، ابتدا تقریب نسبتا درستی از مساحتی که بناست رنگ شود را در دست داشته باشید.
  • از روی قوطی رنگ مقدار پوشش اسمی رنگ را بدست آورید.

معمولا قدرت پوشش رنگ های روغنی به ازای ضخامت 100 میکرون( میکرومتر) فیلم خیس، تعیین می شود و پس از آن مقدار پوشش اسمی رنگ روی واحد سطح را مشخص می کنند و به صورت میزان پوشش سطح به ازای یک لیتر یا کیلوگرم با ضخامت 100 میکرون روی قوطی درج می شود 

  • با تناسب بین مساحت کار و پوشش اسمی رنگ، معین کنید چند حجمی از رنگ باید آماده سازی شود.
  •  ظرفی را انتخاب کنید که حداقل پنجاه درصد بیشتر از عدد بدست آمده از تناسب بالا ظرفیت حجمی داشته باشد.
  • حالا مقدار رنگ محاسبه شده را از قوطی یا قوطی ها، داخل این ظرف بریزید.
  • حلال رقیق کننده یا تینر را کم کم به ظرف محتوی رنگ اضافه نموده و همزمان مخلوط را هم بزنید.
  • نسبت اختلاط یا ترکیب تینر و رنگ روغنی به طور متوسط 20% وزنی است.
  • میزان تینر مورد استفاده جهت اختلاط بسته به تولید کننده ممکن است کمتر یا بیشتر باشد.
  • اگر برای هم زدن وسیله تیغه ای مثلا از جنس فلز داشته باشید خیلی بهتر است.
  • پس از هم زدن رنگ را با تیغه بالا می آورید و میزان گرانروی یا به اصطلاح ویسکوزیته رنگ به صورت چشمی می سنجید.
  • برای سنجش ویسکوزیته یا گرانروی رنگ ابزار و دستگاه های مختلفی در دسترس می باشد ولی برای نقاشی ساختمان خیلی نیازی به این ابزار نیست و پس از مدتی به صورت تجربی به راحتی میزان شل و سفتی، و رقیق و ضعیف بودن رنگ را می توان تشخیص داد.
  • قدرت پوشانندگی رنگ ها روی سطوح، یا اصطلاحا پشت پوشی رنگ به ساختار رنگ در تولید و مواد تشکیل دهنده آن بستگی دارد. اما ضخامت لایه های رنگ، در نقاشی و رنگ آمیزی، و تعداد دفعات  اعمال و اجرای لایه رنگ  بر روی سطح، که در اصطلاح نقاش ها دست گفته می شود( مثلا سه دست یعنی سه لایه رنگ به فواصل چند ساعت روی سطح اعمال شده است.) پوشش مورد نظر را تامین می کند. 

 

نکته : زمان خشک شدن رنگ روغنی پس از اعمال روی سطح، بسته به نوع حلال و تینری که استفاده می کنید می تواند متفاوت باشد. برای یک فرمولاسیون کاملا استاندارد، خشک شدن اولیه بین 4 تا 6 ساعت می باشد. این حالتی است که دیگر اثر انگشت روی رنگ بر جای نمی ماند.خشکی نهایی بین 24 تا 48 ساعت متغیر است. ولی خشک شدن عمقی که در آن رنگ از درون و به شکل فشرده شدن در هم می باشد حدود یک هفته به طول می انجامد.بعد از یک هفته و طی شدن فرآیند خشک شدن عملکرد رنگ را می توان سنجید و از آن تست های گوناگونی گرفت.برای مثال اگر بر روی ظرف و قوطی رنگ عنوان شده که در برابر انواع شوینده های قوی مقاومت دارد، می توان صحت و درستی آنرا تست و آزمایش کرد.

 

تعداد زیادی از کد های رنگ در رنگ های روغنی در انواع طیف و فام معمولا تولید شده و در دسترس است با این حال اگر نیاز باشد فام رنگ خاصی ساخته شود معمولا با استفاده از ترکیب رنگ سفید و رنگ های غیر سفید قابل ساختن است به ترکیب رنگ ها باهم دیگر برای حصول یم فام جدید ترکیب رنگ یا تینت گفته می شود.برای تینت از مادر رنگ های همه کاره ای که قابلیت افزودن به انواع خانواده رنگ ها مانند، پلاستیک، روغنی، آکریلیک و... را دارند نیز می توان بهره جست.

از آنجایی که رنگ های روغنی اغلب به حالت براق تولید و عرضه می شوند، هر زمان که نیاز به رنگ روغنی مات داشته باشید می توانید با افزودن مقداری پودر مل به رنگ و همزدن زیاد، آن را مات کنید. میزان مات شدگی به درصد استفاده از مل مربوط می شود و با افزایش میزان مل، ماتی رنگ هم بالا می رود ولی بایستی توجه داشت که با افزایش مل مقاومت رنگ هم کم کم افت می کند.

برای اعمال رنگ روغنی روی سطح از قلمو، غلطک و یا پیستوله های بادی و ایرلس استفاده می شود.

اگر بخواهیم با غلطک کار کنیم به سینی رنگ نیاز داریم. ابعاد سینی غلطک رو هم متناسب با ابعاد غلطک  انتخاب نمایید.

ابزار رنگ آمیزی



مزایا و معایب نقاش ساختمان با رنگ روغنی

  • رنگ های روغنی سطحی بسیار صاف سیقلی تر از دیگر رنگ های ساختمانی ایجاد می کنند.
  • سطوح رنگ آمیزی شده با رنگ های روغنی قابلیت تمیز کاری بهتری دارند.
  • اجرای آسانتری نسبت به دیگر رنگ های ساختمانی دارند.
  • هم در زمان اجرا و هم تا مدت ها پس از آن بوی آزار دنده حلال به مشام می رسد.
  • با توسعه استاندارد های بهداشتی در جهان، و به دلیل ساختار این رنگ ها، استفاده از آنها در داخل ساختمان در بیشتر کشورهای دنیا ممنوع و یا شدیدا محدود شده است.
  • بر خلاف دیگر رنگ های ساختمانی، فیلم خشک رنگ های روغنی قابلیت تنفس ندارد.
  • در برابر نم و رطوبت از پشت سطح زیر کار سریع دچار ترک خوردگی می شود. 

 

مقالات مرتبط

می خواهید با شما تماس بگیریم؟